TÜM YÖNLERİYLE OBEZİTE TEDAVİSİ

Obezite nedir?

Obezite eskiden bir muayene bulgusu iken günümüzde başlıbaşına bir hastalık olarak isimlendirilmektedir.
Vücutta kas ve su dokusuna oranla aşırı yağ birikmesi olarak tanımlandırılır. Her kilo fazlalığı obezite olarak değerlendirilmemelidir; örneğin bazı sporcularda kas kitlesi fazlalığı, kilosunun fazla gelmesine karşın yağ dokusu az olduğu için obez olarak değerlendirilemez.

Obezite ülkemizde ve dünyada yaygın mıdır?

Dünyada ve Türkiye’de Obezite
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre son 35 yılda dünyada obezite oranı ikiye katlanmıştır. Halen yeryüzünde yaşayan yaklaşık yedi milyar insandan 2 milyarı fazla kilolu, 600 milyonu obezdir.

Türkiyedeki duruma bakıldığında ise her üç yetişkinden birinin fazla kilolu, her beş yetişkinden birinin ise obez olduğu görülmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu 2014 verilerine göre Türkiye’de erkeklerin %15’i, kadınların %25’i, toplam nüfusun ise %20’si obezdir. Ülke çapında üç milyona yakın kişinin ise hastalık derecesinde (ameliyat gerektirebilir düzeyde) obez olduğu tahmin edilmektedir.

Obezite Testi ve Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Obezite hesaplamada Dünya Sağlık Örgütü’nün obezite sınıflandırması temel alınır ve Vücut Kitle İndeksi – VKİ (Body Mass Index-BMI) hesaplama yöntemi kullanılır.
Vücut kitle indeksi (VKİ) nasıl hesaplanır ?
VKİ = Ağırlık (Kg) / boyun metre cinsinden karesi

Dünya sağlık teşkilatının VKİ’ye göre obezite sınıflaması:
Değer aralığıSonuç
18,5 kg/m2 altında olanlar :Zayıf
18,5-24,9 kg/m2 :Normal kilolu
25-30 kg/m2 :Fazla kilolu
30-35 kg/m2 :Tip 1 obez
35-40 kg/m2 :Tip 2 obez
40 kg/m2 ve üzeri :Morbid obez (İleri derecede obez)
50 kg/m2 ve üzeri :Süper obez
60 kg/m2 ve üzeri :Süper süper obez

Obezitenin hesaplanmasında vücut tipi önemlidir
Vücut kitle indeksi hesaplamasında yağ oranı, vücut tipi, yağ ve kas dokusu gibi etmenler yer almaz. Bu nedenle uzmanlar obezite hesaplamada beden kitle indeksi ve bel çevresinin ölçümü dışında, metabolizma hızı ölçümü ve detaylı vücut analizleriyle de kişinin obezite sorunu hakkında daha ayrıntılı bilgi elde ederler.
Öncelikle yağ dokusunun vücudun neresinde toplandığını bilmek, obezitenin tanı ve tedavisi için oldukça önemlidir. Yağ dokusunun vücutta birikme şekli; elma tip ve armut tip olmak üzere ikiye ayrılabilir.
Elma tip obezitede yağ göbek çevresinde birikmektedir. Armut tip obezitede ise kalça ve basenlerde biriktiği gözlemlenir. Fakat göbek çevresinde biriken yağın, kalça ve basenlere göre daha tehlikeli ve kalp hastalıklarına yakalanma riskinin daha yüksek olduğu kabul edilir.
Erkeklerde bel çevresi 94 cm’yi geçerse artmış risk, 102 cm’yi geçerse yüksek risk olarak görülür. Bu oran kadınlarda ise 80 cm’yi geçerse artmış risk, 88 cm’yi geçerse yüksek risk olarak kabul edilir.

Detaylı vücut kitle indeksi ile obezite hesaplama
Detaylı vücut kitle indeksi ile obezite hesaplamada yaşınız ve cinsiyetiniz de dikkate alınarak kilonuzun, vücut yağ yüzdenizin ve bel çevrenizin normal değerlerde olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

Vücut kitle indeksi dışında neler dikkate alınır?

Vücutta biriken yağlar vücut için zararlı hormonlar üretir. Özellikle bel çevresindeki yağlanma daha fazla sağlık problemine yol açar. Vücut kitle indeksi değerinizin yanı sıra bel çevresi değeriniz, obezitenin derecesi konusunda bilgi verir.
Yetişkin bir erkeğin vücut yağ oranı yüzde 12-18’i, kadınların ise yüzde 20-28 oranında olması beklenir. Vücut yağ oranının erkeklerde yüzde 25; kadınlarda ise yüzde 30’un üzerine çıkması obezite ile ilişkilendirilir.

Morbid Obezite veya Ameliyat Gerektirecek Şişmanlık Ne Demektir?

Obezite, kişinin tüketebildiğinden fazla kalori almasının sonucunda vücutta normalden fazla yağ depolanmasıdır. Morbid obezite ise ölümcül hastalıklar yaratarak hayatı kısaltan düzeydeki “hastalıklı” şişmanlık ve vücut kitle indeksinin 40’ın üstünde olması olarak tanımlanıyor.

Kimler obezite ameliyatı adayıdır?
VKİ’si 35-40 arası olup aşırı şişmanlığa bağlı tip 2 şeker hastalığı, hipertansiyon, uyku apnesi gibi sorunları olanları da obezite ameliyatı açısından morbid obez kabul ediliyor. Hatta şişmanlığa bağlı “yeni” tip 2 şeker ve metabolizma bozukluğu olan ve VKİ 30 – 35 arasındaki hastalarda bile artık ameliyat yapılması söz konusu.

Morbid obezite neden tehlikeli ?

Morbid obezite hastalarında hareket kısıtlılığı, damar sertliği, kan basıncı yükselmesi, kan yağlarında artış, beyin felci, kalp krizi, uyku apne sendromu, dizlerde kireçlenme, karaciğer yağlanması, depresif tip kişilik, özgüven kaybı, infertilite, polikistik yumurtalık sendromu, adet düzensizliği, insülin direnci, şeker hastalığı riski artmıştır. Özellikle pankreas, meme, kalın bağırsak, prostat, böbrek, mesane tümör sıklığı obezite hastalarında daha sıktır.
Bu kadar olumsuzluğa karşın uygun diyet, egzersiz, medikal tedavi veya cerrahi seçeneklerle artık obezite kaderiniz olmaktan çıkmıştır. Obezite artık tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Morbid obezite nasıl tedavi edilmeli?

İlk seçenek daima tıbbi beslenme tedavisi denilen yaşam tarzı değişiklikleri, diyet tedavisi, tıbbi engel yoksa egzersiz ve ilaç tedavisidir. Son yıllarda EMA (Avrupa İlaç Dairesi) ve FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) onayı alan, karaciğer, böbrek, kalp hastalarında kullanımı güvenli ilaçların çıkması obezite ile mücadele konusunda elimizi güçlendirmiştir. 6 aydan uzun süreli diyet tedavisine yanıt alınamaması durumunda bariatrik cerrahi yöntemlerinden uygun olan seçilerek ameliyat edilmelidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir