YAZ AYLARINDA SICAK (GÜNEŞ) ÇARPMASI KABUSUNUZ OLMASIN!

Son günlerde havaların hızla ısınması sıcak bitkinliği ve sıcak çarpması riskini artırmaktadır. Sıcak çarpması hava sıcaklığı 32 derece, nem oranı %60 üzerine çıktığı durumlarda görülmeye başlar. Erken müdahale edilmediğinde kalıcı nörolojik hasar, organ bozukluğu ve ölüm riski taşıdığı için alarme olmak gerekir.

Sıcak çarpması neden oluşur?

Özellikle nemli havalarda yüksek sıcaklık altında uzun süre durmak en önemli sebebidir. Vücut ısıyı düzgün bir şekilde dağıtamadığı zaman öncelikle sıcak bitkinliği oluşur. Sıcak maruziyeti devam ettiği taktirde ısıyı dengeleyen sistem tamamıyla bozulur, terleme ve soluma vasıtasıyla ısı atılamaz, organ bozuklukları gelişmeye başlarsa sıcak çarpması oluşmuş kabul edilir.
Cildimizde D vitamini üretiminin artırılması için son yıllarda güneşlenme önerilmektedir. Bu nedenle insanlar güneş ışınlarının dik geldiği 10.00-16.00 saatlerinde herhangi bir güneş koruyucu faktör sürmeden, şapka, şemsiye gibi ürünler kullanmadan güneşlenmektedir. Bu yanlış uygulama sonrasında da güneş yanıkları, güneş (sıcak) çarpması ve sıcak bitkinliği gibi vakaları artmakta ve sağlık kurumlarına başvuru sayısı her geçen gün artış göstermektedir.

Kimler risk altındadır?

Sıcak ortamda, açık alanda ve güneş altında çalışan inşaat işçileri, fırın çalışanları, cam işçileri, yoğun efor gerektiren bisiklet sürücüleri ve maraton koşucuları risk altındadır. Fakat özellikle 5 yaş altı, 65 yaş üstü ve kronik hastalığı olan insanlar termoregülasyon mekanizması bozulduğu için sıcak çarpmasına daha duyarlıdır:

• Yaşlılar ve 5 yaş altı çocuklar
• Kalp yetmezliği
• Böbrek yetmezliği
• Şeker hastalığı
• Yüksek tansiyon
• Gebeler
• İdrar söktürücü, allerji, kalp, psikiyatrik ilaç kullananlar
• Alkol bağımlıları
• Obezite ve aşırı zayıflık
• Cilt hastalığı olan bireyler.

Sıcak çarpması belirtileri nelerdir?

Sıcağa maruz kalmış birinde aşağıdaki belirtilerden birkaçı varsa sıcak çarpmasından şüphenilmeli ve hızlı müdahale edilmelidir. Erken müdahale geri dönüşü olmayan böbrek ve kalp yetmezliğine ilerleyişi engeller:

• Sıcak, kuru ve soluk-morumsu cilt
• Halsizlik, bitkinlik
• Terlemede azalma
• Çarpıntı ve hızlı nefes alma
• Bulantı, kusma, ishal gibi sindirim sistemi yakınmaları
• Yüksek vücut sıcaklığı
• Baş ağrısı
• Kas krampları
• Uyuklama, anlamsız konuşma, çevreyi tanıyamama, sersemlik hali
• Kasılma
• Bayılma ve baygınlık
• Bilinç kaybı, koma

Sıcak çarpması ile karışabilen sıcak bitkinliği olan insanlarda vücut ısısı genelde normaldir fakat 40°C ‘ye kadar çıkabilir. Halsizlik, başdönmesi, bitkinlik, bulantı, kusma, başağrısı, kas ağrıları, çarpıntı, hızlı nefes alma, tansiyon düşüklüğü ve terlemede azalma gelişir. Ama beyin normal çalıştığı için bilinç normaldir. Bu nedenle hasta kendindedir. Sıcak çarpmasından en belirgin farkı hastanın farkındalığının olması ve organ fonksiyonlarında yetersizlik olmamasıdır. Daha hafifi bir formdur ve genellikle evde basit müdahale ile hastaneye yatmaya gerek olmadan düzelir.

Sıcak çarpması olan birine nasıl müdahale edilmelidir?

Sıcak çarpması acil bir durum olduğu için hızlı müdahale edilmesi gerekir:
• Öncelikle hasta soğuk bir ortama alınır, mümkünse klima soğuk olarak açılır. Hasta soyularak spreyle üzerine soğuk su serpiştirilir veya soğuk duş yaptırılır. Islak havlu ile soğuk kompres uygulanır.
• Bilinci açıksa şekerli ve tuzlu su içirilir. Bilinci kapalı hastaya akciğerlere kaçabileceği için ağızdan sıvı ve katı gıda verilmemelidir.
• Solunum yolu açık tutulmalıdır.
• Hasta ayakları yukarı kaldırılarak uzandırılır ve istirahat ettirilir.
• Oluşacak krampı engellemek ve hayati organlara kanı geri gönderebilmek için masaj yapınız.
• Basit müdahalelerle şikayetleri devam ediyorsa veya bilinç kapalılığı, kasılma, anlamsız konuşmalar, bulantı, başağrısı, 40 dereceyi geçen ateş yüksekliği varsa zaman kaybetmeden ambulansla hastaneye götürülmelidir.

Sıcak çarpmasından nasıl korunmalıyız?

• Risk grubundakiler 10.00-16.00 arası güneş altında yüksek sıcağa maruz kalmamalı
• Sıcak havalarda açık renkli, sentetik olmayan, terletmeyen, ince yazlık kıyafetler tercih edilmeli
• Güneş altında özellikle baş bölgesini koruyacak şekilde hava geçirebilen şapka, şemşiye, güneş gözlüğü kullanmalı
• Sıcak havalarda su içimini artırmalı
• Daha sık ılık duş almalı
• Yorucu fiziksel aktivitelerden uzak durulmalı
• Sıcağın yoğun olduğu öğle saatlerinde alkollü içecekler ve ağır yemeklerden uzak durulmalı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir